گزارش مراسم
هفته مختومقلی در گوتنبرگ
شیدیب داغ
اوستونده داغ بولده اوتور
مختوم قلی گؤونه
قایغی گتیرمه
بو بیر ایش
واغتی دیر
اوزینگ ییترمه
سوزیم آنگلان
یوق دییپ اۆم سۆم اوتیرمه
جهان گینگ دیر
چندان بیلن ده باردیر
امسال نیز مثل سالهای گذشته
انجمن فرهنگی ترکمنهای گوتنبرگ هفته مختومقلی پراغی بنیانگزار زبان ادبی ، شاعر و
اندیشمند ترکمن را پاس داشتند و با تدارک جشن بسیار زیبایی هفته فراغی را گرامی
داشتند. انجمن فرهنگی ترکمنهای گوتنبرگ مراسم تدارک دیده خود را در دو بخش برای
مهمانان خود ارائه کردند. بخش فرهنگی و بخش هنری، که هر کدام خود شامل برنامه های
متنوعی بود. بخش هنری برنامه مثل هر جشن تولدی دیگر با موزیک برگزار شد و به همین
ترتیب نیز به پایان رسید، ولی بخش فرهنگی برنامه که بزرگترین بخش گزارش ما است
بسیار جالب و در جوی صمیمی برگزار گردید. انجمن فرهنگی ترکمنهای گوتنبرگ هر ساله
ضربان قلب خود را در هفته بزرگداشت مختومقلی با تپش قلب ترکمنهای ایران و دیگر
ترکمنهای جهان تنظیم میکند و به عنوان انجمنی از انجمنهای ترکمن در بزرگداشت هفته
مختومقلی سهمی را برای خود پذیرا میشود، با این درک که هفته ی مختومقلی هفته ملی
همه ترکمنهاست و به همین دلیل نیز خود را حلقه ای
از زنجیر دیگر ترکمنها میداند و در خور توانائی امکان خود از هر کوششی در برگزاری
با شکوه این هفته ی گرامی کوتاهی نمیکند. مراسم امسال نیز در فضای دوستانه، بسیار
صمیمی و کاملاً با تزئینات ترکمنی با حضور جمع کثیری از ترکمنهای گوتنبرگ مخصوصاً
با حضور چشمگیر زنان ترکمن برگزار شد.
بردی آقا آغازگر و گشایش
کننده این مراسم بود، آقای آقبندی در ابتدای حضور خود به همه حاضرین هفته مختومقلی
و زاد روز ایشان را تبریک گفت و قبل از اینکه به سخنان اصلی خود بپردازد قطعه ای از
نوشته های خود را که به مختومقلی پراغی تقدیم کرده بود به حاضرین سرود:
مهرلی سوزلری
سویگا مناسیپ
طوپانه، دومانه،
شاویگا مناسیپ
غضبه یوغرلان
سوزلرم، ینه
گرک لی یرینده
اووگا مناسیپ
بردی آقا با به پایان رساندن
قطعه شعر خود به نقش مختومقلی در عرصه زبان و ادبیات ترکمنی اشاره کرد و گفت : این
بزرگوار در تمامی عرصه ها سروده و در تمامی نوشته هایش پیامی برای همه دارد بر ماست
که پیام مختومقلی را درک کنیم و از گفته های مختومقلی ایشان، استفاده کنیم بر ما
جایز نیست و بر نخبگان ما جایز نیست که بگوئیم مختومقلی همه چیز را گفته دیگر
گفتاری برای ما نمانده است، مختومقلی روشها را گفته این وظیفه ما است که راهها را
پیدا کنیم. مختومقلی زبان ترکمنی را
غنا بخشید و زبان ادبی ترکمن را بنا نهاد این ما هستیم که از یادگار آن بزرگوار
استفاده کنیم و یادگار مختومقلی را غنی تر کنیم . با پایان سخنان بردی آقا، آقای
دوجی پشت میکروفون قرار گرفت و قبل از هز چیز به حاضرین تولد و هفته مختومقلی پراغی
را تبریک گفت، و از مسئولین انجمن ترکمنهای گوتنبرگ برای تدارک برنامه زیبای هفته
مختومقلی تشکر کرد. در ادامه شاهپور مثل همیشه به یادگار به حق پراغیها، کریم آقا
پناه برد و قطعه ای از این بزرگوار را به حاضرین سرود:
شیدیب داغ
اوستونده داغ بولده اوتور
کومیش سووا
باقیب دانگینگی آتیر
گچسه ده
اوستونگدن مونگ مونگلاب عاصر
آلارسینگ آلقیش
دان پاینگ یاخشی سین
آقای دوجی در ادامه به نقش
مختومقلی در ادبیات ترکمن و شرق زمین اشاره کرد و گفت انسانهای بزرگی در شرق زمین،
بزرگانی چون: چنگیز آیتماتف ، ناظم حکمت، محمد ولی کمینه، بارتلد ، برتلس و بسیاری
دیگر در مورد مختومقلی نوشتند و سخنها گفتند و جملگی متحدالقول بودند که پراغی نقشی
بسیار بزرگ در ادبیات شرق زمین داشته و توانست زبان ترکمنی را مدرن، مستقل و ادبی
کند. آقای دوجی در ادامه به نقش و تاًثیر مختومقلی در ترکمنهای امروز اشاره نمود و
گفت، مختومقلی قلب تپنده ترکمن است و به همین دلیل هم هفته مختومقلی با گذشت سالها
امروز خود را به هفته ملی همه ترکمنها تبدیل شده است، ما این هفته را گرامی میداریم
و مختومقلی را تاج سر خود میدانیم زیرا که مختومقلی ترکمنها را تاج سر خود کرد. وی
در ادامه گفت مختومقلی آفریده های بس فراوانی داشته و دارد، امروز بزرگان فراوانی
داریم که با الهام از آفریده های مختومقلی سروده های بس فراوانی دارند و در این
رابطه سروده ای از عید محمد اونق شاعر بزرگ ترکمنهای ایران را که با الهام از سروده
مختومقلی با عنوان:
بولوتغا قاردی
منی
عشق یورگیمده
قایناب، یاندیردی دردی منی
توتوانیم بادا
بریپ، بولوتغا قاردی منی
پلک بیلمی
تاولاپ، چرخه ساریدی منی
خریدار گوزی
بیرله، کیم گلیپ گوردی منی
هجران یاغمیری
یاغیپ، غم سیله بردی منی
و شاعر بزرگ ما عیدی با الهام
از این سروده مختومقلی، شعری را به مردم ترکمن هدیه کرد با نام :
گردی منی
اقبال منی آنک
اتدی چارمیخا گردی منی
باشیمی آیلاماق
اوچین تیرلادی دوردی منی
گون گویجینه
قاینادیپ بوزدا دونگدیردی منی
اوندا- دا دن
مان دون مان جیدا دیم گوردی منی
عشق یوره گیم ده
قایناپ یاندیردی گردی منی
دوجی با خواندن سروده عیدی که
با الهام از سروده پراغی بود از حاضرین تشکر کرد و گفت من سخنان خود را با سروده ای
از خود که در ربطه با مختومقلی در سالهای پیش سروده ام به پایان میبرم و امیدوارم
سال دیگر در هفته مختومقلی در کنار هم و هم زمان با دیگر ترکمنهای ایران و جهان
هفته این بزرگوار را گرامی داریم. دوجی با پایان سخنان خود سروده خود را که به نام
بئیک مختومقلی قا نام داشت به حاضرین سرود:
بئیک مختومقلی قا
بخشی از سروده شاهپور به این
گونه استک
ادبی دیل مزینگ
دوبی نی توتون
منزیل منزیل
یوراپ اوزوق یول اوتن
گیجه لر اویامان
گوندیزه یه تن
ایلینگ اقبالی
نا ینیپ هم توتان
بلند لنگ بلندی
سن مختومقلی
و در ادامه می آید:
ایل گونینگ
اقبالین گوتردینگ گرشه
انه دیلی سؤیوپ
یتیردینگ آرشا
عمر بویی
یازدینگ سوزله دینگ بارچه
تاریخ دا
گورماندیم یازان دی سن چه
بلند لنگ بلندی
سن مختومقلی
آقای دوجی تمامی سروده خود را
با صدای شیوای خود خواند که با کف زدن حاضرین روبرو شد و با تبریک دوباره محل
سخنرانی را ترک کرد. با پایان سخنان شاهپور بخش دوم و پایانی برنامه که هنری بود
بعد از چند دقیقه استراحت از سر گرفته شد و تا پاسی از شب ادامه داشت.
گوتنبرگ - سوئد
23 اردیبهشت 1387
انجمن ترکمنهای گوتنبرگ
